Ho! Net yn’e Kliko!

Ho net yn 'e kliko stickerHo! Net yn’e Kliko! is een samenwerkingsproject tussen vier Friese dorpen, Eastermar, Heeg, Oentsjerk en Gytsjerk, met als doel de totale hoeveelheid restafval die ieder dorp produceert in een jaar tijd met 25% te verminderen.

Deze reductie willen de dorpen bereiken door in te zetten op een betere scheiding van Papier, Textiel, GFT, elektrische apparaten,  Verpakkingsglas en Klein Chemisch Afval. Maar in het algemeen minder produceren mag natuurlijk ook.

Achtergrond

Onder de vlag van het Netwerk Duurzame Dorpen vond eind 2013 een aantal bijeenkomsten plaats waarin vertegenwoordigers van een aantal Friese dorpen en wijken gezamenlijk op zoek zijn gegaan naar mogelijke bewonersactiviteiten op het gebied van lokale grondstofkringlopen. Een eerste inventarisatieronde gaf aan dat er weinig tot geen bestaande bewonersinitiatieven zijn op het gebied van lokale kringlopen en dat alle aanwezige dorpen en wijken nog zoekend waren naar geschikte activiteiten om op lokaal niveau op te pakken. Al tijdens de tweede bijeenkomst was afvalinzamelaar Omrin aanwezig om relevante informatie vanuit Omrin met de dorpen en wijken te delen. Hieruit bleek dat er nog grote slagen te maken zijn als het om afvalbewustzijn en afval scheiden gaat.

In de loop van de bijeenkomsten ontstond een groep van vier dorpen die gezamenlijk aan de slag wilden met een dorpen-pilot: Eastermar, Gytsjerk, Oentsjerk en Heeg. Deze vier dorpen liggen in de twee gemeenten Tytsjerksteradiel en Súdwest-Fryslân. Daarop werden de afvalbeleidsmedewerkers van deze twee Friese gemeenten uitgenodigd om vanuit hun gemeentelijk perspectief informatie te geven en mee te denken. Beide medewerkers gaven aan een dorpenpilot interessant te vinden en waren bereid mee te denken vanuit hun gemeenten als de dorpen met een concreet voorstel zouden komen.

Probleemstelling

Maar liefst de helft van ons huishoudelijk restafval bestaat uit recyclebaar afval dat eigenlijk gescheiden weggegooid had moeten worden. Het overgrote deel van dit verkeerd weggegooide afval bestaat uit GFT en papier. Papier kan door de Friese afvalverwerker Omrin niet nagescheiden worden. Dit probleem geldt ook nog voor 4 andere fracties:  textiel, elektrische apparaten, Klein Chemisch Afval en verpakkingsglas. Eenmaal in het (natte) restafval kunnen deze 5 fracties er niet meer goed uitgehaald worden en gaan ze mee de verbrandingsoven in.  Zonde van de grondstoffen en zonde van het geld.

Voor GFT geldt dat het door Omrin wel nagescheiden kan worden en daarna vergist (met groen gas als resultaat), maar het GFT had hoogwaardiger en goedkoper verwerkt kunnen worden tot compost als het gescheiden was weggegooid.

Door te zorgen dat dorpsbewoners deze 6 fracties beter gescheiden gaan weggooien, zal er meer recycling van grondstoffen plaatsvinden en zal de hoeveelheid huishoudelijk restafval afnemen.

Door te zorgen dat dorpsbewoners deze 6 fracties beter gescheiden gaan weggooien, zal er meer recycling van grondstoffen plaatsvinden en zal de hoeveelheid huishoudelijk restafval afnemen.

Om dit voor elkaar te krijgen moeten bewoners zich bewuster worden van en meer kennis krijgen over de verschillende aspecten van ‘afval’. Wat is de waarde van de verschillende afvalstromen als grondstof? Wat zijn de gevolgen van slechte afvalscheiding? Wat hoort er wel en niet bij de verschillende gescheiden in te zamelen fracties?

Meting van de resultaten

Om de resultaten van de campagne te kunnen bepalen worden metingen gedaan.

Wat wordt gemeten?

Het restafval in kilo’s.

Hoe wordt gemeten?

Heeg: De afvalinzameling in Heeg verloopt via meerdere routes.  Hierdoor is het niet mogelijk alle huishoudens mee te nemen in de meting. In overleg met de gemeente is gekozen voor een route waarbij de containers van 298 huishoudens worden geleegd.

Eastermar en Gytsjerk/Oentsjerk: In deze dorpen kunnen alle huishoudens in de meting worden meegenomen. Het restafval van de dorpen Gytsjerk en Oentsjerk wordt gezamenlijk gewogen.

Hoe vaak wordt gemeten?

Met de gemeenten is afgesproken dat er vier metingen zullen plaatsvinden: een nulmeting, een eindmeting en twee tussenmetingen.

Monitoring overige resultaten


Ook de overige resultaten van de campagne zullen worden gemonitord. Hierbij staat vooral de vraag centraal welke actie- en voorlichtingsvormen het meest effectief zijn voor het bereiken van de projectdoelen.

Organisatie

Contactpersonen Opdrachtgevers


Provinsje Fryslân: Cees Meijles en Wim Haalboom

Netwerk Duurzame Dorpen: Johannes Lankester

Leden Projectteam

Eastermar: Anne Oosterdijk (Duurzaam Eastermar)

Gytsjerk: Wim Haalboom (Dorpsbelang Gytsjerk)

Oentsjerk: Paul Palmboom (Dorpsbelang Oentsjerk)
Heeg: Freerk Visserman en Marijke Witbraad (Duurzaam Heeg/werkgroep kringlopen)

Netwerk Duurzame Dorpen: Johannes Lankester

Extern procesbegeleider: Lucie Gelderblom (tevens inwoner van Heeg)

Waar mogelijk en nodig zal worden samengewerkt met de betrokken gemeenten Súdwest-Fryslân en Tytsjerksteradiel en Omrin. Op landelijk niveau wordt samengewerkt met ‘De Afvalloze Regio’ , een innovatie aanpak van RVO - Duurzaam Door waarbinnen dit dorpenproject een pilotstatus heeft (RVO = Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland).

Ho! Net yn'e Kliko! is een initiatief van o.a. de  werkgroep Duurzaam Eastermar.

Planning

Voorbereidingsfase (mei 2014 – voorjaar 2015)

In een aantal bijeenkomsten werken de dorpen hun campagneplan uit en ontwikkelen zij de middelen die nodig zijn voor de actieperiode.

Uitvoeringsfase (voorjaar 2015 – zomer 2016)

De actieperiode gaat van start. Ervaringen en successen worden tussentijds uitgewisseld tussen de pilotdorpen onderling maar ook met andere belangstellende dorpen en wijken. De voortgang en resultaten worden gemonitord en tussentijds gecommuniceerd. Na afloop wordt de actieperiode afgesloten en worden de resultaten bekend gemaakt.

Evaluatiefase (medio 2016)

Ervaringen en resultaten worden geëvalueerd. De aanpak en adviezen worden beschikbaar gesteld voor uitrol naar andere dorpen en gemeenten.

Uitrolfase (najaar 2016 en verder)

De ervaringen en resultaten van de pilot en de ontwikkelde aanpak worden actief gedeeld met andere belangstellende dorpen, wijken en gemeenten.

Financiering

Het project Ho! Net yn'e Kliko! wordt gefinancierd door de provinsje Fryslân en het Iepen Mienskip Fûns.

Kontakt mei Eastermar.nl

Tekst laten voorlezen

Wanneer u een Friese tekst niet goed kunt lezen, dan is er de mogelijkheid om het artikel te laten voorlezen. Druk dan bovenaan het artikel op 'Harkje'.
Knopo om een artikel te beluisteren

Ook bestaat er de optie om alleen een bepaald stukje tekst te beluisteren. Selecteer dan de beoogde tekst en druk op het luisterknopje.
Deze voorleesfunctie is mede tot stand gekomen dank zij de AFûK.
Complete uitleg »

     
Nei boppe